Gumersindo Ayala

Heñoi'akue Villarrica-pe, ára 13 jasyteĩ 1910-pe. Itúva herava'ekue Pablo Ayala ha isy Dolores Aquino. Imitãrusúpe ohai ñepyrũ ñe'ẽpoty Guaranime. Mokõipa ary ombotývo omoheñóikuri purahei'aty (conjunto musical) "Trío Guaireño" , ha upeichahápe oikundaha ambue tetã rupi.

1949-me, México retãme, onohẽ hembiapo hérava "Apytu'ũ poty" . 1967-me, iñapysẽ hembiapo hérava "Heñóiva tavaguasu (fundación de Asunción)" . Omanókuri Paraguaýpe, ára 29 jasykõi 1972-me. Ohai avei Guaraníme: "Apytu'ũ poty", "Yvyra'ÿi omymýiva", "Aikosénte" ha "Che angapýpe Tupã".

ÑEMBOJARÚPE MITÃICHA

I

Mba'éiko pe rerekóva
Che reindy che ã raháva
Porãgui rejajaipáva
Nde paje piko añete
Ajevérõ peichaite
Aimemíramo nde ypýpe
Che akã guive che pýpe
Chepirĩmba katuete

II

Hi'ãiténtemako chéve
Nendive ñemihaitépe
Jaikomi ñe'ẽ mbeguépe
Ku mitãicha oñondive
Ha py'ÿi ijami vove
Tajajuecha hi'ãhápe
Ha upépe ñemihápe
Ñembojarúpe ñaime

III

Jaikomínte ku mitãicha
Ha tañaime ojoypýpe
Tañama'ẽ ojuehe
Ha ñande po upe jave
Mitãicha ñembojarúpe
Toñoñatõi mborayhúpe
Taikyrÿi ñande rete

IV

Cherejamínte ku mitãicha
Mbegue katu ha hekópe
Tajapichy ko che pópe
Nde áva ha nde rova
Ha upévo tañemboja
Ha vevuimi gua'uhápe
Torohetũ nde syvápe
Ha togue ko che angata

V

Upéichante jaikokuévo
Vy'a ha mborayhúpe
Reñomíva nde jurúpe
Pe eíra re'ẽte
Ne rembégui taipyte
Ku yva jaipyteháicha
Ha upe rire ku mitãicha
Japukavýnte ojupe

VI

Ha che upépe vy'águi
Tajami ne rendápe
Ha che po kirirĩháme
Tomokyrÿi nde rete
Ha ha'úvo nde eirete
Tachejopy nde jyvápe
Ha tajaiko joayhupápe
Ku mitãicha oñondive